Εκοιμήθη ο Μητροπολίτης Πισιδίας κυρός Σωτήριος με σπουδαία προσφορά στην Μικρά Ασία και την εκεί Εκκλησία μας

Εκοιμήθη σε ηλικία 93 ετών ο Μητροπολίτης Πισιδίας κυρός Σωτήριος (Τράμπας). Ο μακαριστός Ιεράρχης υπήρξε ο πρώτος Μητροπολίτης Κορέας αναπτύσσοντας πλούσιο ιεραποστολικό και κηρυκτικό έργο. 

Ο Μητροπολίτης Πισιδίας κυρός Σωτήριος

Ο μακαριστός Μητροπολίτης κυρός Σωτήριος γεννήθηκε στην Άρτα το 1929.

Αποφοίτησε από τη Θεολογική Σχολή Αθηνών το 1951. Εκάρη μοναχός στην Ιερά Μονή Λειμώνος Λέσβου. Διάκονος χειροτονήθηκε το 1956 και Πρεσβύτερος το 1960.

Υπηρέτησε ως Ιεροκήρυκας της Μητροπόλεως Μηθύμνης (1956-1960), ως στρατιωτικός Ιεροκήρυκας (1965-1968) και ως Πρωτοσύγκελος της Αρχιεπισκοπής Αθηνών (1968-1973).

Το 1975 μετέβη στην Κορέα. Στις 21 Μαρτίου 1993 χειροτονήθηκε τιτουλάριος Επίσκοπος Ζήλων, βοηθός Επίσκοπος της Μητροπόλεως Νέας Ζηλανδίας με έδρα την Σεούλ της Κορέας.

Στις 20 Απριλίου 2004 εξελέγη Μητροπολίτης της νεοσύστατης Μητροπόλεως Κορέας. Το 2008 παραιτήθηκε οικειοθελώς από Μητροπολίτης Κορέας. Το Οικουμενικό Πατριαρχείο έκανε δεκτή την παραίτησή του και τον εξέλεξε στις 27 Μαΐου του ιδίου έτους Μητροπολίτη Πισιδίας. Από της θέσεως αυτής εργάστηκε με ένθεο ζήλο για την αναγέννηση εκ της τέφρας της Ορθόδοξης Εκκλησίας στις περιοχές της δικαιοδοσίας του. Αγόρασε και ανακαίνισε κατεστραμένους ναούς στις πόλεις Αττάλεια και Αλάγια και ανοικοδόμησε νέο ναό στην Σίδη. Επίσης εγκατέστησε ιερείς σε κάθε ναό οι οποίοι ξαναλειτουργούν μετά από εκατό περίπου χρόνια σιωπής στην Μικρά Ασία.

Ο ατρόμητος Εθνομάρτυρας Κυδωνιών Γρηγόριος (+3.10.1922), Ε' μέρος και τελευταίο

Στις 30 Σεπτεμβρίου, ο Σαμπρή πασάς έδωσε διαταγή να πάνε τον Μητροπολίτη και τους παπάδες, μαζί με τους ψαλτάδες, στο νοσοκομείο κ' εκεί να τους φυλακώσουνε. Εκεί μέσα ήταν από πριν κλεισμένοι και κάμποσοι λαϊκοί. Ένας απ' αυτούς γλύτωσε, αφού έκανε αιχμάλωτος δυο χρόνια μέσα στην Ανατολή, και ζή ως τα σήμερα. Αυτός μου εξιστόρησε τα μαρτύρια που γράφω παρακάτω:

Οι μελλοθάνατοι, έχοντας στην μέση τον δεσπότη, κάνανε προσευχή όλη τη νύχτα. Στην εκκλησία του νοσοκομείου ψάλανε τον Παρακλητικό Κανόνα της Παναγίας, και κάνανε και την λειτουργία του Αγίου Κυριακού του Αναχωρητού, και κατά συγκινητική συγκυρία, του ιερομάρτυρος Γρηγορίου επισκόπου Μεγάλης Αρμενίας. Με δάκρυα στα μάτια κοινωνήσανε τα άχραντα μυστήρια από το χέρι του μητροπολίτη και συγχωρεθήκανε. Έτσι ετοιμαστήκανε για το μεγάλο ταξίδι.

ο ιερομάρτυρας Μητροπολίτης Κυδωνιών Γρηγόριος

Ύστερ' από τέσσερες μέρες, τους βγάλανε μισοπεθαμένους από το νοσοκομείο και τους βάλανε μπροστά Τούρκοι στρατιώτες και κάμποσοι τσέτες (αντάρτες), που ήταν καβάλα στ' άλογα και με ουρλιάσματα και μουγκρίσματα τους φοβερίζανε για να τρέχουνε, ενώ δεν είχανε δυνάμεις μήτε να περπατήξουν. Όλοι τους ήτανε σαν λείψανα, μα ο μητροπολίτης Γρηγόριος είχε γίνει ολότελα αγνώριστος από τις στερήσεις κι' από τα βάσανα. Τα χείλια του ήτανε κάτασπρα και καίγανε από τον πυρετό. Η καρτερική όψη του φανέρωνε το μαρτύριο του. Τα ποδάρια του ήτανε πρησμένα και τάσερνε με δυσκολία, τα ράσα του σκισμένα, τα γένεια και τα μαλλιά του ανακατεμένα κι' άγρια. Η έμορφη και μεγαλόπρεπη φυσιογνωμία του, που τον έκανε άλλη φορά να φαίνεται σαν λιοντάρι, τώρα είχε μαραθεί ολότελα, σαν να ξεχώθηκε από τον τάφο. Οι τούρκοι τον βρίζανε ολοένα, τον βλασφημούσανε, τον περιπαίζανε, τον χτυπούσανε, πότε με το κοντάκι, πότε με το θηκάρι της ξιφολόγχης και ξεκαρδιζόντανε από τα γέλια. Ο μακάριος μάρτυρας, σαν αναίσθητος σε όσα του κάνανε, είχε σηκωμένα τα μάτια του στον ουρανό και το κατάξερο στόμα του έλεγε προσευχές. 

Ο ατρόμητος Εθνομάρτυρας Κυδωνιών Γρηγόριος (+3.10.1922), Δ' μέρος

Ύστερ' από τον λίγο ήλιο, που έλαμψε στην Μικρά Ασία, μαύρισε πάλι ο ουρανός. Κακά μαντάτα ερχόντανε από το μέτωπο, πως ο στρατός μας έκανε υποχώρηση.

Φόβος και τρόμος έπιασε τους δυστυχισμένους Χριστιανούς. Ο αρμοστής Στεργιάδης, παλιάνθρωπος χειρότερος από τους Τούρκους, αφού βασάνισε τους Μικρασιάτες Χριστιανούς, μη λογαριάζοντας μήτε αρχιερέα, μήτε Πατριάρχη, έστειλε ένα ''κρυπτογράφημα'' στους αντιπροσώπους της αρμοστείας να φροντίσουν να συσκευάσουν τα αρχεία όλες οι υπηρεσίες και να είναι έτοιμοι να φύγουν σε πρώτη διαταγή, χωρίς να μάθει ο λαός τίποτα. Ο προκομμένος αυτός τύραννος, παρουσιάσθηκε άξαφνα και χάθηκε άξαφνα, χωρίς να μάθει ο κόσμος από που κρατούσε η σκούφια του και γιατί του δόθηκε τόση εξουσία, ενώ ήταν ένας μισότρελλος και κακός άνθρωπος, εχθρός του Ελληνισμού! Η πρόστυχη αυτή ενεργειά του στάθηκε άξια για το σιχαμερό υποκειμενό του. 

 

Όπως και να είναι, η ελληνική κυβέρνηση είχε πάρει απόφαση να αφήσει την Μικρά Ασία στα χέρια του Τούρκου, ύστερα από το σπάσιμο του μετώπου. Στο Αϊβαλί οι δημόσιες υπηρεσίες κι η χωροφυλακή μαζέψανε τα αρχεία τους και φύγανε στην Μυτιλήνη, παρατώντας την πολιτεία στην τύχη της. 

 

 

Ο πολύπαθος μητροπολίτης απόμεινε μοναχός, με το τρομαγμένο ποίμνιό του, που περίμενε από αυτόν την σωτηρία του. Τι μπορούσε να κάνει όμως; Οι Τούρκοι κατεβαίνανε σαν ανήμερα θηρία. Ο μητροπολίτης Γρηγόριος έκανε ό,τι μπορούσε για να δώσει θάρρος στους χριστιανούς. Αυτός κ' οι δημογέροντες πήρανε απόφαση να μείνουνε στην πολιτεία όλοι οι Αϊβαλιώτες. 

 

Οι πρώτοι Τούρκοι μπήκανε στο Αϊβαλί στις 29 Αυγούστου, ανήμερα του Προδρόμου, κ' ήτανε τσέτες, δηλαδή αντάρτες, του σχοινιού και του παλουκιού. Από την ημέρα ετούτη αρχίσανε τα πιο μεγάλα βάσανα του Αϊβαλιού, που ήτανε και τα τελευταία, γιατί δεν είχε πιά άλλα να προσφέρει, επειδή έσβησε για πάντα από το πρόσωπο της γης, δίχως να αναστηθεί πια ''η ωραία Παρθένος της Αιολίδος''. Στις 9 Σεπτεμβρίου έφταξε ο τουρκικός στρατός με αυτοκίνητα και καβαλαρία. Οι Τούρκοι ήταν εξαγριωμένοι κι ανήσυχοι, γιατί είχανε πληροφορίες, πως η πολιτεία ήτανε ένα κάστρο γεμάτο τουφέκια και σπαθιά. 

 

Ο ατρόμητος Εθνομάρτυρας Κυδωνιών Γρηγόριος (+3.10.1922), Γ' μέρος

Το Αϊβαλί ρήμαξε. Απομείνανε στην πολιτεία λιγοστοί άνθρωποι, ο Μητροπολίτης Γρηγόριος, ο πρωτοσύγκελος Αρσένιος, οι παπάδες, τα ορφανά κ' οι γέροι στο ορφανοτροφείο και στο Γηροκομείο, κι όσοι χρειαζόντανε για να δουλεύουν στις μηχανές, που βγάζανε τα λάδια και τα σαπούνια, για να τρώνε και να πλύνουνται οι άπλυτοι και βρώμικοι στην ψυχή και στο σώμα. Τότε έγραψε ο Δεσπότης το παρακάτω πρακτικό, που καταχωρήθηκε στον κώδικα της Δημογεροντίας:

''Τετέλεσται! Το έργον της καταστροφής επετελέσθη! Εν τη φορά των μεγάλων ανατροπών, απωλέσθησαν και αι ζωτικαί και ακμαίαι υλικαί και ηθικαί δυνάμεις της περιλάμπρου πόλεως των Κυδωνιών. Το ζοφερόν σκότος της ερημώσεως, της προελθούσης εκ του μετοικισμού και της διασποράς των τέκνων αυτής, ήπλωσε τας ειδεχθείς αυτού πτέρυγας και εξήλειψε τα ρόδα της δροσερής μορφής της Αιολίδος παρθένου και την παρουσίασε νεκράν προ των οφθαλμών, του έκπληκτου παρατηρητού. Αλλ' όχι! Η απαράμιλλος εις κάλος και ζωτικότητα Αιολίς παρθένος, δεν αποθνήσκει. Υπό το στήθος αυτής ευρίσκονται πνεύμονες, τους οποίους δεν θα κατορθώσει να καταστρέψει η οδύνη και καρδία, γνωριζομένη εκ των ευγενών παλμών της. Δεν θα παρέλθει πολύς χρόνος και το κάλλος, όπερ διεσώθη και εν τη πρώτη καταστροφή, θέλει περιβάλλει ως στέφανος αφθίτου δόξης το αγνόν μετωπό της, το οποίο δεν ηδυνήθησαν να ωχράνωσιν οι εμπτυσμοί, τα ραπίσματα και ο ακάνθινος στέφανος.

Γρηγόριος Αρχιεπίσκοπος Κυδωνιών

Τετέλεσται! Η ιστορικωτάτη πόλις μας ετάφη ως νεκρά. Και ήδη, αναχωρούντες σήμερον και ημείς, μετά των τεσσαράκοντα πέντε ορφανών του Ορφανοτροφείου και τριάκοντα γερόντων του Γηροκομείου, ίνα φάγωμεν μετά του ποιμνίου ημών το πικρόν του μετοικισμού και του πλάνητος βίου άρτον, τίθεμεν επί του τάφου αυτής την παγεράν της καταστροφής πλάκα, επ' ελπίδι λίαν προσεχούς Αναστάσεως, καθ' ήν τα τέκνα αυτής, δοκιμασθέντα και καθαρθέντα, ως χρυσός εν χωνευτηρίω θα επανέλθωσιν απηλλαγμένα πλέον ανθρωπίνων ταπεινών παθών, ίνα άρωσι τον λίθον, εμφυσήσωσι την ζωήν εις την νεκροφανή μάρτυρα πόλιν και συνεχίσωσι τα μεγάλα έργα της αδελφοσύνης, της φιλανθρωπίας, της εκπαιδεύσεως και πάσης άλλης υλικής και ηθικής προόδου.

Ο ατρόμητος Εθνομάρτυρας Κυδωνιών Γρηγόριος (+3.10.1922), Β' μέρος

...Μόλις, όμως υπογράφτηκε η ειρήνη και χάσανε οι Τούρκοι τα νησιά της Μικράς Ασίας, αγριέψανε πάλι και άρχισαν τον διωγμό καταπάνω στους Έλληνες. Το Αϊβαλί το είχανε στο στόχαστρο πάντα. Από τα γύρω χωριά φθάνανε στο Αϊβαλί και με βάρκες περνούσανε τη νύχτα στην Μυτιλήνη. Ο δεσπότης Γρηγόριος έγραφε γράμματα στο Πατριαρχείο αλλά τόσο αυτό όσο και η Ελληνική κυβέρνηση, τού έγραφαν να μην αφήνει τους χριστιανούς να φεύγουν.

Οι Τούρκοι τον κατηγορούσαν πως εμποδίζει τους χριστιανούς να φύγουν και του δίναν να καταλάβει ό,τι σύντομα θα φύγουν κι άλλοι.

Ο Μητροπολίτης απήντησε με θάρρος στον τούρκο διοικητή της αστυνομίας: 

''Είμεθα πολίται Οθωμανοί νομοταγείς και εφ' όσον υποβαλλόμεθα χάριν της Πατρίδος εις θυσίας αίματος και χρήματος (διότι η πόλις αύτη πληρώνει πολλάς χιλιάδας λίρας εις την κυβέρνησιν), δικαιούμεθα να ζητήσουμε την προστασίαν της. Έχομεν εκ του συντάγματος τα αυτά δικαιώματα με σάς, διότι τούτο δεν αναγνωρίζει κυρίαρχον και προνομιούχον φυλήν και υπόδουλον τοιαύτην... 

Εάν θέλετε να μάς διατάξετε, να το κάνετε επισήμως, αφού μάς πληρώσετε τας κοινωνικάς και ατομικάς περιουσίας και όχι με τοιαύτα άτιμα και χαμερπή μέσα, μεταχειριζόμενοι τους φενταήδες σας και όλα τα κακοποιά στοιχεία, κατακρεουργούντες παιδιά και γέροντας και ατιμάζοντες ανυπερασπίστους παρθένους. Εντροπή σας! Θέλετε να λέγεσθε πολιτισμένοι. Όχι μόνον τον ανθρωπισμόν σας ατιμάζετε, αλλά και την θρησκεία σας υβρίζετε, διότι πράττετε τα ενάντια προς αυτήν. Ο προφήτης σας λέγει εις το Κοράνιον ''προστατεύετε τον αδύνατον, του οποίου ετάχθητε προστάται από τον Αλλάχ'', και σεις κάμνετε το αντίθετον. Το αίμα των αθώων θυμάτων θα ζητήσει μιαν ημέρα εκδίκηση από τον δίκαιον Κριτήν. Δεν είσθε ούτε καλοί άνθρωποι, ούτε καλοί μουσουλμάνοι''.

ο Μητροπολίτης Κυδωνιών Γρηγόριος και θύματα της θηριωδίας των οθωμανών

Ο διοικητής ντράπηκε κ' είπε: 

Ο ατρόμητος Εθνομάρτυρας Κυδωνιών Γρηγόριος (+3.10.1922), Α' μέρος

Βιογραφικά Μητροπολίτη Κυδωνιών Γρηγορίου

Ο μετέπειτα Μητροπολίτης Κυδωνιών κος Γρηγόριος γεννήθηκε στην Μαγνησία της Μικράς Ασίας στα 1864. Το κοσμικό του όνομα ήταν Αναστάσιος Ωρολογάς ή Αντωνιάδης. Σπούδασε την θεολογία στην Σχολή της Χάλκης και χειροτονήθηκε διάκος με το όνομα Γρηγόριος, στην Εκκλησία της Σχολής, στα 1889. Υπηρέτησε την Εκκλησίας σαν πρωτοσύγκελλος, ιεροκήρυκας και καθηγητής θρησκευτικών στην Θεσσαλονίκη, στις Σέρρες και την Δράμα.

Όπου έζησε, αγαπήθηκε και τιμήθηκε, για τα χαρίσματα, που είχε, γιατί ήταν χαρακτήρας σοβαρός και καθαρός, είχε ψυχή ευγενικιά και η ζωή του ήταν χριστιανική, με πάσαν σεμνότητα. Γεννημένος αγωνιστής, με μια ζωή γεμάτη σκληρότητα και κινδύνους, έκρυβε, ωστόσο, μέσα του μια ψυχή ποιητική και ευαίσθητη. 

Μητροπολίτης Στρωμνίτσης

Το 1902 έγινε Μητροπολίτης Στρωμνίτσης. Το Πατριαρχείο Κωνσταντινουπόλεως τον διόρισε εκεί, διότι ένας τέτοιος πολεμιστής δεσπότης χρειαζόταν σε εκείνα τα μέρη, που τα ρήμαζε το βουλγαρικό κομιτάτο.

Ο Μητροπολίτης Μυτιλήνης Ιάκωβος (Κλεομβράτος), πρώην Σιατίστης, γράφει: ''Οι χριστιανοί ήσαν ραγιάδες και των Τούρκων και των Βουλγάρων. Ετέλουν υπό δυο ζυγούς. Οι Μητροπολίται της Μακεδονίας δεν ήσαν μόνον οι πνευματικοί ποιμένες, αλλά και οι απόστολοι του Έθνους. Αι Μητροπόλεις των ήσαν πραγματικαί εθνικαί επάλξεις. Οι περισσότεροι από αυτούς ανεδείχθησαν, κατά την εποχήν εκείνην, αληθώς ατρόμητοι πρόμαχοι της Ελληνικής Χριστιανοσύνης, και δι' αυτό ήσαν αντικείμενο έχθρας και μίσους των εχθρών του Ελληνισμού ως συνέβη τότε με τον Δράμας Χρυσόστομο, τον Κοζάνης Φώτιον, Στρωμνίτσης Γρηγόριον και άλλους''.

Μητροπολίτης Κυδωνιών κος Γρηγόριος